Οι λιγνίτες, η ΓΕΝΟΠ και οι πιθανές λύσεις

Το συγκεκριμένο κείμενο δημοσιεύθηκε στη στήλη Συναντήσεις της Αυγής, το Σάββατο 27 Νοεμβρίου και απηχεί μόνο τις δικές μου, απόλυτα προσωπικές, σκέψεις. Σε θέματα πολιτικά-τεχνικά-κοινωνικά δύσκολα όπως αυτά της ενέργειας, είναι δεδομένο πως οι όποιες λύσεις θα φέρουν αρκετή δυσάρεσκεια σε αρκετές κοινωνικοοικονομικές ομάδες. Η Πολιτεία θα πρέπει να λάβει εκείνες τις αποφάσεις που διασφαλίζουν τις ελάχιστες δυνατές απώλειες και τα μέγιστα δυνατά οφέλη... Γίνεται!

Η πίεση της τρόικας για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού και ιδίως της πρόσβασης τρίτων στην παραγωγή ηλεκτρισμού από λιγνίτη εντείνεται μέρα με τη μέρα. Η κύρια προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης θα πρέπει να είναι η επίδειξη αταλάντευτης πολιτικής βούλησης προκειμένου να πείσει τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ανώφελο του ανοίγματος της αγοράς λιγνίτη, προτάσσοντας τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας, την κλιματική αλλαγή, το χρηματιστήριο ρύπων, την τοπική ανάπτυξη, το δικαίωμα στην υγεία και καλύτερο περιβάλλον. Όλα αυτά δηλαδή που αποτελούν βάσιμους λόγους για τη σταδιακή απεξάρτηση από αυτό το ρυπογόνο καύσιμο.

Δυστυχώς όμως ένα κομμάτι της Κομισιόν, αυτό που είναι επιφορτισμένο με την «παρακολούθηση» των αγορών, απαντά λανθασμένα στις προκλήσεις των καιρών και συνεχίζει να πιέζει για την άμεση πρόσβαση ιδιωτών σε λιγνιτικές μονάδες, έτσι ώστε να καρπωθούν σχεδόν το 40% της παραγωγής ηλεκτρισμού από λιγνίτη. Τρεις είναι οι κύριες επιλογές για την κυβέρνηση: η δημοπράτηση των λιγνιτικών κοιτασμάτων σε Δράμα και Ελασσόνα, η πώληση ή ενοικίαση μονάδων της ΔΕΗ και, τέλος, η εικονική ανταλλαγή ισχύος μεταξύ ΔΕΗ και εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής της αλλοδαπής.
Η πρώτη λύση φαντάζει απίθανη για πολλούς τεχνικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους, τη στιγμή μάλιστα που η συντριπτική πλειονότητα των τοπικών κοινωνιών τάσσεται ενάντια σε οποιαδήποτε σκέψη εκμετάλλευσης των εκεί λιγνιτικών κοιτασμάτων. Η πρόσφατη ανακοίνωση 21 ΟΤΑ και 40 φορέων, μετά από πρωτοβουλία του WWF Ελλάς, κατά της δημοπράτησης των λιγνιτικών πεδίων δείχνει πως οι τοπικές κοινωνίες δεν δέχονται να γίνουν έρμαια στις διαθέσεις όσων επιμένουν «βρόμικα»!
Η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, όμως, τάσσεται υπέρ της δημοπράτησης σε ιδιώτες των εναπομεινάντων κοιτασμάτων και δηλώνει πως δεν θα δεχτεί οποιαδήποτε απόφαση για απώλεια μέρους του δυναμικού της επιχείρησης. Κάποιοι λένε πως η ΓΕΝΟΠ σωστά έπραξε γιατί κατά βάθος ξέρει πως τα λιγνιτικά κοιτάσματα δεν πρόκειται ποτέ να αξιοποιηθούν. Ξέρει πως οι πολίτες στη Δράμα και την Ελασσόνα είναι διατεθειμένοι να κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό προκειμένου να μην εξορυχθεί ούτε ένα γραμμάριο λιγνίτη από τα εδάφη τους. Ακόμα και έτσι να είναι, δεν παύει να πρόκειται για επικοινωνιακό λάθος της ΓΕΝΟΠ, καθώς βάζει απέναντί της τους πολίτες μεγάλων νομών της χώρας. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ό,τι «γνωρίζουμε» εμείς, «γνωρίζουν» και τα μέλη της τρόικας, επομένως μάλλον και αυτοί έχουν αρχίσει να ξεχνούν το θέμα της εκμετάλλευσης νέων ορυχείων.

Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνούμε πως η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού έχει επιτελέσει σημαντικό ρόλο στην ενεργειακή στήριξη της χώρας. Αναζητείται λοιπόν δίκαιη λύση, ώστε να μην τρωθεί η οικονομική δυναμική και η μεσο-μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ΔΕΗ. Δίκαιη λύση, που θα δώσει χώρο σε ανταγωνιστές, αλλά συνάμα θα εξασφαλίσει πολύτιμο χρόνο στη ΔΕΗ προκειμένου να αλλάξει σταδιακά το χαρτοφυλάκιό της προχωρώντας σε νέες επενδύσεις σε ΑΠΕ, εκσυγχρονίζοντας το δίκτυό της, υλοποιώντας νέες καινοτόμους δράσεις στον τομέα παροχής ενεργειακών υπηρεσιών.
Θα έλεγα ότι το καλύτερο σενάριο θα ήταν να μην ανοίξει η αγορά λιγνίτη και να υλοποιηθεί απρόσκοπτα ένας ενεργειακός σχεδιασμός σταδιακής απεξάρτησης από τον λιγνίτη με ορίζοντα τριακονταετίας. Το χειρότερο σενάριο, κατά τη γνώμη μου, θα ήταν η πώληση ή ενοικίαση μονάδων της ΔΕΗ, καθώς αυτή η περίπτωση θα γεννούσε σοβαρό ρίσκο για την επιβίωση της εταιρείας, ενώ θα πλήθαινε τα ερωτηματικά για τους σκοπούς που εξυπηρετεί τέτοια επιλογή. Τελικά, η εικονική ανταλλαγή ισχύος είναι ίσως η λιγότερο οδυνηρή λύση, αρκεί βέβαια να συνοδευτεί με παροχή «αποδεικτικών» στοιχείων για το «πρασίνισμα» του ενεργειακού μείγματος, καθώς και με διαβεβαιώσεις για την υγιή και εξωστρεφή μελλοντική παρουσία της ΔΕΗ στο ενεργειακό τοπίο της χώρας.

Υ.Γ. Η απόφαση IP/09/1226 της Επιτροπής Ανταγωνισμού της Κομισιόν, βάσει της οποίας επιδιώκεται σήμερα το άγαρμπο άνοιγμα της αγοράς λιγνίτη, μπορεί και πρέπει να αναθεωρηθεί. Περιμένω περισσότερες πρωτοβουλίες για αυτό το ζήτημα όχι μόνο από την κυβέρνηση, αλλά και από τα πολιτικά κόμματα, τους Έλληνες ευρωβουλευτές και γενικά από τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η μεταπολιτευτική κρίση και η αναπόληση φανταστικών μεγαλείων...

Συνεχώς τονίζεται από τα μέσα ενημέρωσης, πολλούς πολίτες και πολιτικούς, ότι βιώνουμε την χειρότερη κρίση από την μεταπολίτευση. Πολλοί κάνουν λόγο για χρεωκοπία του πολιτικού συστήματος της μεταπολίτευσης, λένε ότι η μεταπολίτευση απέτυχε παταγωδώς.
Διαφωνώ πλήρως! Είναι ή δεν είναι η μεταπολίτευση το μεγαλύτερο διάστημα σχετικής πολιτικής ηρεμίας σε σχέση με την προγενέστερη ιστορία του νεοελληνικού κράτους? Είναι ή δεν είναι η μεταπολίτευση το διάστημα μέσα στο οποίο η Ελλάδα γνώρισε πρωτοφανή ανάπτυξη, εντός συνθηκών σχετικής πολιτικής ευστάθειας? 
"Μπορεί να είναι έτσι" σου απαντούν, "αλλά σήμερα ζείτε με δανεικά". Προσωπικά, όμως, δεν έχω διαβάσει για κάποια ιστορική στιγμή στην οποία η Ελλάδα είχε πλεονάσματα.
"Ναι" λένε, "αλλά σήμερα ζείτε ξοδεύοντας παραπάνω από τις δυνατότητες σας". Μπορεί, θα ανταπαντήσω, αλλά πρώτα απ' όλα κανείς δεν ενημέρωσε τους Έλληνες για τις πραγματικές τους δυνατότητες, κι εξάλλου, όταν στον παρελθόν ο κόσμος ζούσε ξοδεύοντας πολύ λιγότερα από τις πραγματικές του δυνατότητές, δεν γνώρισε μεγαλύτερη πρόοδο ή/και περιόδους ευφορίας.

Συμφωνώ και επαυξάνω στην διαπίστωση ότι η μεταπολίτευση έκλεισε τον ιστορικό της κύκλο, όμως μέχρι εκεί. Μια πρόχειρη ανασκαφή στην ολίγων ετών ιστορία της Νεοελλάδας (ούτε 190 χρόνων) μπορεί να φέρει στο φως απανωτές χρεωκοπίες, αναπτυξιακές καταβαραθρώσεις, πολιτικές συμπαιγνίες, επιχειρηματικά σκάνδαλα και κοινωνικά άδικες πολιτικές. Και όλα αυτά υπό το μόνιμο καθεστώς καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, υπό το βάρος απανωτών δικτατοριών.
Γιατί λοιπόν φροντίζουμε με τόση ευκολία να αποκηρύξουμε δια βδελυγμίας όλη την Μεταπολίτευση, καίγοντας τα χλωρά μαζί με τα ξερά? Γιατί τόσοι πολλοί σκίζουν τα ιμάτια τους επιθυμώντας άμεση διάρηξη των δεσμών με το πρόσφατο πολιτικό παρελθόν? Ανιστόρητη αυτή η προσπάθεια και ατελέσφορη, καθώς ότι δεν έχει παρελθόν δεν μπορεί να έχει μέλλον.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για το τέλος μιας πολιτικής εποχής, που έφερε κάποια δεινά, αλλά και αρκετά καλά, ας αφήσουμε τα ευχολόγια για το δήθεν παλαιότερο πολιτικό μεγαλείο της Ελλάδας (με ποιους άραγε? με τους Μεταξά, Παπαδόπουλο, Παπάγο, Τσαλδάρη, Γούναρη?), ας εξετάσουμε με αυστηρότητα τα πράγματα, αλλά να λάβουμε υπόψη το σημερινό και τόσο ιδιαίτερο παγκόσμιο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο, και ας βάλουμε πλώρη για εμπρός, μαθαίνοντας από τα λάθη μας! Μαθαίνοντας για τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να βγούμε στον αφρό μέσα από μια κρίση του υφιστάμενου κοινωνικοοικονομικού μοντέλου που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα και εκτείνεται στην παγκόσμια σφαίρα.
Φοβάμαι όμως πως σε λίγα χρόνια πάλι εδώ θα καταλήξουμε καθώς όλοι οι μεγαλόσχημοι, οι σωβινιστές, οι συντηρητικοί, οι αριστεριστές, οι πολιτικάντηδες (δηλαδή ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας) επιθυμούν όχι να αμφισβητήσουν τα λάθη του προτύπου παραγωγής και κατανάλωσης, αλλά να "παρθενογεννήσουν" μεσσιανικές προτάσεις.
Όχι να μάθουν από τα δικά τους λάθη, αλλά απλά να τα διαγράψουν. Έτσι ώστε με περισσή ευκολία σε λίγο καιρό να τα ξανακάνουν, ίδια και απαράλλαχτα.

Το ΔΗΣΥ και το μέλλον της Ντόρας Μπακογιάννη

Ιδρύθηκε λοιπόν η Δημοκρατική Συμμαχία, το κόμμα που έχει προσωρινό πρόεδρο, καθώς όπως είπε η κ. Ντόρα Μπακογιάννη ο πρώτος πρόεδρος θα αναδειχθεί στην ιδρυτική διάσκεψη του κόμματος τον ερχόμενο Μάρτη.
Σχεδόν ακέφαλο το νέο κόμμα, δηλαδή, μιας και όπως όλοι γνωρίζουμε, στην πολιτική ένας "προσωρινός", είτε πρόεδρος, είτε υπουργός, είτε δήμαρχος είναι πρακτικώς αδύνατο να ασκήσει ουσιαστικά τα "προσωρινά" του καθήκοντα.
Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι το κόμμα δεν είναι ακέφαλο. Έχει και παραέχει πρόεδρο, καθώς πρόκειται για ένα κόμμα απολύτως προσωποκεντρικό. Ένα κόμμα που υπάρχει και ζει αποκλειστικά και μόνο για την Πρόεδρό του. Φοβάμαι, όμως, πως τα υλικά που διαθέτει η ΔΗΣΥ είναι περιορισμένης δυναμικής. Μια οσμή μπαγιάτικου αναδύεται στο άκουσμα των πρωτοκλασάτων στελεχών.
Θεωρητικά, το άσχημο κλίμα στην κοινωνία κατά των κοινοβουλευτικών σχηματισμών θα έπρεπε να λειτουργήσει υπέρ του νέου κόμματος, δυστυχώς όμως για αυτό απαρτίζεται από τα ίδια ακριβώς πολιτικά στελέχη που οι πολίτες αποστρέφονται. Συν τοις άλλοις έχει την "συγκυριακή" ατυχία να καταλαμβάνει έναν χώρο στο πολιτικό στερέωμα διόλου ευχάριστο και λαοφιλές. Κεντροδεξιά και φιλελεύθερη η τοποθέτηση του ΔΗΣΥ, άρα απολύτως πακτωμένη ανάμεσα στα κύρια αίτια της δυσπιστίας των πολιτών, ανάμεσα δηλαδή στο "φιλελεύθερων αποχρώσεων" ΠΑΣΟΚ και την "λαϊκή" ΝΔ.
Δεν νομίζω ότι θα μακροημερεύσει το ΔΗΣΥ και όσο περισσότερο θα αργούν οι εκλογές τόσο πιο πολύ θα φθείρεται το κόμμα, έρμαιο της αντιφατικής έννοιας "φρέσκο από πολυκαιρισμένα υλικά".
Από την άλλη βέβαια, στην παρούσα φάση, η κ. Μπακογιάννη περιμένει απλά να διασωθεί πολιτικά, δηλαδή να καταφέρει να μπει στη Βουλή με ένα μικρό 3-5%. Να μπει και να γίνει ρυθμιστής των εξελίξεων στη νέα Βουλή, που λόγω εκλογικού νόμου σχεδόν αποκλείεται να αναδείξει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Δεν είναι απίθανο να τα καταφέρει. Έχει σημαντική διείσδυση στην Κρήτη και την Ευρυτανία, καθώς και στην Α' Αθήνας.
Μετά όμως, τι? Θα επαληθευθεί η ρήση του Αβέρωφ "όποιος φεύγει από το μαντρί, τον τρώει ο λύκος", θα ξαναγυρίσει μελλοντικά στον φυσικό χώρο της, όταν ο κ. Σαμαράς αποτύχει είτε να κερδίσει τις εκλογές είτε να κυβερνήσει (αν ποτέ κυβερνήσει) ουσιαστικά, θα αποσυρθεί από την πολιτική ανοίγοντας δρόμο στο νυν δήμαρχο Καρπενησίου, θα καταφέρει να γίνει επιτέλους Πρωθυπουργός, έστω για λίγους μήνες? Για να δούμε...

ΥΓ. Όλα τα μικρά κόμματα θέλουν να παίξουν το ρόλο ρυθμιστή. Αυτό επιδιώκει το ΔΗΣΥ, το ΛΑΟΣ, η Δημοκρατική Αριστερά, ακόμα και οι Πράσινοι. Η "ρύθμιση" όμως των πολιτικών εξελίξεων από το Α ή Β μικρό κόμμα μπορεί εύκολα να εκπέσει στο επίπεδο της αλλαζονείας και της στείρας αυταρέσκειας. Και τότε κακό του κεφαλιού τους!

Οι δηλώσεις Μέρκελ και η αντιμετώπιση της κρίσης...

Σάλο προκάλεσαν οι δηλώσεις της Άνγκελα Μέρκελ, περί της δημιουργίας νέου μηχανισμού αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης. Πολλές χώρες της ΕΕ συνασπίστηκαν εναντίον της, οι γερμανοί τραπεζίτες εξέφρασαν την διαφωνία τους, ο Έλληνας πρωθυπουργός σήκωσε μπαϊράκι και φαίνεται πως κέρδισε έναν πόντο στο παιχνίδι εντυπώσεων. 
Βέβαια, τι είπε η κ. Μέρκελ; Περίπου το αυτονόητο! Ότι κακώς μπήκε η Ελλάδα στο ευρώ, πως για την κρίση θα πρέπει να πληρώσουν και οι τράπεζες. Απολύτως σωστές απόψεις αλλά στην απολύτως λάθος στιγμή. Βλέπεις στην παρούσα φάση, τη στιγμή που δεν ελέγχει η ΕΕ ή η Γερμανία τα ηνία των ατίθασων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και τη στιγμή που η ΕΕ δείχνει αδύναμη να λειτουργήσει πολιτικά δημιουργώντας συνεργατικές πράξεις, οποιαδήποτε νύξη για έλεγχο των τραπεζών προκαλεί αμέσως ντόμινο πιέσεων στα ελλειμματικά κράτη, όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία, ακόμα και οι Πορτογαλία και Ισπανία. Και όσο αυξάνονται οι πιέσεις, τόσο παραμένουν παγιδευμένες οι χώρες, έρμαια των spreads και των απειλών περί κλεισίματος της ούτως ή άλλως προβληματικής στρόφιγγας ροής κεφαλαίων.
Θα συμφωνήσω εν μέρει με τις απόψεις της Handelsblatt, μιας μεγάλης οικονομικής εφημερίδας της Γερμανίας, που εν ολίγοις καλεί την Μέρκελ σε επαναξιολόγηση της στάσης της μιμούμενη τον Τζόρτζ Μάρσαλ (τον άνθρωπο με το περιβόητο σχέδιο). Όμως η αλλαγή στάσης χρειάζεται να μεταλλάξει το DNA των Γερμανών πολιτικών που περισσότερο απ' όλα μισούν οποιαδήποτε πιθανότητα εμφάνισης ελλειμμάτων στον εθνικό οικονομικό προϋπολογισμό. Χρειάζεται επίσης να μάθει στην Γερμανική διπλωματία να μην αντιδρά σπασμωδικά, όταν κατανοεί πως οι κινήσεις της ήταν λανθασμένες. Χρειάζεται βέβαια να πειστούν οι ίδιες οι γερμανικές επιχειρήσεις να απωλέσουν μέρος των φιλοδοξιών τους για δημιουργία "οικονομικών" προτεκτοράτων εντός της ΕΕ.
Ακόμα και έτσι όμως, κινήσεις καλής διάθεσης απέναντι στους ευρωπαίους εταίρους θα ήταν δίχως αντίκρυσμα αν δεν συνοδεύονταν από ενεργότερη δραστηριοποίηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Δραστηριοποίηση που σε μετέπειτα στάδιο θα είχε ως στόχο να αποφευχθούν τυχόν τριγμοί από την σκλήρυνση της στάσης της ΕΕ απέναντι στους κερδοσκόπους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
Δεν φαίνεται προς στιγμήν κάτι τέτοιο να γίνεται κατορθωτό. Η σοσιαλδημοκράτες ηγέτες της ΕΕ αποδείχτηκαν κατώτεροι των περιστάσεων, ενώ οι σημερινές κυβερνήσεις προσπαθούν να ασκήσουν ευρωπαϊκή πολιτική χρησιμοποιώντας ένα μίγμα καθαρών νεοφιλελεύθερων δομών και κεϊνσιανών εξαγγελιών. Μια σούπα δηλαδή.
Λύση δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Ο Ομπάμα μοιάζει κι αυτός παγιδευμένος στο πάρτι που έστησαν οι λάτρες του τσαγιού, ενώ η Κίνα καραδοκεί έτοιμη να αγοράσει κοψοχρονιάς τα ελλείμματα των κρατών και μαζί ένα μέρος της εθνικής κυριαρχίας τους. Προσωπικά δεν αισιοδοξώ για την έκβαση του ιδιότυπου αγώνα, εκτός εάν η ΕΕ ανακτήσει κάποια σοσιαλιστικά χαρακτηριστικά και συνεργαστεί επ' αυτών με τον Μπάρακ Ομπάμα. Δίνω ένα μικρό ποσοστό σε αυτό το ενδεχόμενο, και ελπίζω να συμβεί!

[Ανανέωση]: Ένας φίλος αριστερός μού επισήμανε πως τα παραπάνω δεν αποτελούν λύση στην αλλαγή του καπιταλιστικού προτύπου, ούτε υποδηλώνουν μετάβαση σε μια νέα σοσιαλιστική πραγματικότητα. Συμφωνώ! Θεωρώ πως οι αντικειμενικές συνθήκες δεν επιτρέπουν τέτοια όνειρα. Η συγκράτηση των απωλειών και το φύτεμα των σπόρων είναι κατά την ταπεινή μου άποψη η ύψιστη προτεραιότητα τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή για όλα τα κόμματα που ο Έρικ Χομπσμπάουμ τοποθετεί στην πτέρυγα των εν δυνάμει συμμάχων (εργατικά, σοσιαλδημοκρατικά, σοσιαλιστικά, ρεφορμιστικά, αντισυστημικά κόμματα). Αλλά αυτή είναι άλλη ιστορία.

Ποιες νομίζετε θα ήταν οι τελευταίες σας λέξεις πριν πεθάνετε?

Μακάβριος ο τίτλος του σημερινού ποστ. Χθες το βράδυ διάβασα ένα εξαίσιο ιστορικό βιβλίο για την περίοδο πριν την εγκαθίδρυση της δικτατορίας Μεταξά. Το 1936 λοιπόν, υπό συνθήκες άκρατης ανωμαλίας -που τολμώ να πω πως μοιάζει αρκετά με τη σημερινή απερίγραπτη κατάσταση- πέντε πολιτικοί ηγέτες, που όλοι διετέλεσαν Πρωθυπουργοί, έχασαν τη ζωή τους. Πρόκειται για τους Ελευθέριο Βενιζέλο, Παναγή Τσαλδάρη, Αλέξανδρο Παπαναστασίου, Γεώργιο Κονδύλη και Κωνσταντίνο Δεμερτζή. Η απώλεια αυτών επέτεινε την ανωμαλία και έστρωσε ακόμα πιο εύκολα τον δρόμο στα δόλια σχέδια του Μεταξά, σχέδια που πραγματοποιήθηκαν με τη συνενοχή του βασιλιά των ελλήνων, του μόνιμου δηλαδή παράγοντα πολιτικής ανωμαλίας.

Άλλο όμως είναι το θέμα του ποστ και όχι οι πολιτικές εξελίξεις της περιόδου. Σκεφτόμουν, λοιπόν, ποιες άραγε να ήταν οι τελευταίες σκέψεις των συγκεκριμένων πολιτικών πριν διαβούν τον Ρουβίκωνα με κατεύθυνση το άγνωστο, και συνειρμικά προσπάθησα να φανταστώ τις δικές μου τελευταίες λέξεις όταν και όποτε επέλθει το μοιραίο.
Για μένα η ζωή είναι ταξίδι στη θάλασσα, μια καθημερινή Οδύσσεια. Άλλοτε σε ήρεμα, άλλοτε σε φουρτουνιασμένα νερά. Άλλοτε μια συντεταγμένη πορεία με τη βοήθεια του χάρτη και της πυξίδας, άλλοτε μια ξέφρενη πορεία σε αχαρτογράφητα ύδατα, ανάμεσα σε υφάλους, λαιστρυγόνες και κύκλωπες. Για κάποιους μια πορεία σιχαμερή, για άλλους ονειρεμένη. Τελικά, νομίζω ότι αυτό που θα σκεφτόμουν ή θα εκστόμιζα δεν θα ήταν τίποτα άλλο παρά η φράση "ώστε εδώ τελειώνει το ταξίδι;".

Εσείς, ποιες νομίζετε ότι θα ήταν οι τελευταίες λέξεις σας πριν παραδώσετε πνεύμα και σώμα;

ΥΓ. εναλλακτικά, ενδέχεται εκείνη την στιγμή να μου βγει κάτι πιο λιτό του στιλ "ωχ, τον ήπιαμε!"

Οι νόμοι που παραβαίνουν άλλους νόμους...

Χθες ψηφίστηκε επί της αρχής στην ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο για την fast track αδειοδότηση μεγάλων έργων. Οι αντιρρήσεις πολλών φορέων, όπως σύσσωμες οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και το ΤΕΕ, είναι γνωστές.
Αυτό που χρήζει ιδιαίτερης μνείας είναι η επιφύλαξη με την οποία υποδέχτηκε το νομοσχέδιο η ειδική επιστημονική υπηρεσία της Βουλής. Λίγο πολύ εκφράζει ανησυχία για πολλά σημεία του νομοσχεδίου, καθότι ενδεχομένως αντιτίθενται στη νομολογία του ΣτΕ και προσκρούουν σε πιθανά εμπόδια συνταγματικής και ευρωνομοθετικής (sic) υφής.
Παρόλα αυτά το νομοσχέδιο ψηφίστηκε από τους βουλευτές ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ. Για μιαν ακόμη φορά λοιπόν τίθεται το ζήτημα της επίγνωσης των βουλευτών επί των όσων ψηφίζουν. Δεν θα έπρεπε να γίνουν όλες οι απαραίτητες αλλαγές ώστε να μην δημιουργούνται προσκόμματα και προστριβές με το εθνικό και διεθνές δίκαιο? Δεν θα έπρεπε να εμφανιστούν ως υπέρμαχοι της νομιμότητας και της τήρησης των νόμων, που οι ίδιοι ή/και οι προκάτοχοί τους ψήφισαν? 
Δεν είναι δυστυχώς η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Σχεδόν κάθε κυβέρνηση έχει τη διάθεση να πάει κόντρα σε σωρό νομοθετικών διατάξεων, φέροντας προς συζήτηση στη Βουλή νέες αμφιλεγόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες ολοφάνερα προσκρούουν σε νομικά εμπόδια. Σχεδόν πάντα τα νομοσχέδια τυγχάνουν της εμπιστοσύνης της πλειοψηφίας της Βουλής και παίρνουν το δρόμο για το Εθνικό Τυπογραφείο. Απαξίωση του ρόλου και της αποστολής τους, τυφλή κομματική πειθαρχία ή κάτι άλλο? Τι τους εμποδίζει να πράξουν σύμφωνα με το Σύνταγμα? Τι τους εμποδίζει να προβούν συναινετικά σε αλλαγές κομβικής σημασίας επί του νομοθετικού πλαισίου της χώρας?  

Αν αληθεύει ο διάλογος που έγινε στη Βουλή με αφορμή την ψήφιση του fast track, τότε θα πρόκειται για ακόμα ένα λάθος του κ. Υπουργού. Αν αληθεύει η ρήση του "η δημοκρατία έχει ένα κόστος και αυτό το κόστος όλοι θέλουμε να το πληρώσουν", θα πρόκειται προφανώς για λεκτικό ολίσθημα, καθότι δεν θέλω και δεν μπορώ να πιστέψω κάτι άλλο. Είναι άραγε κόστος η τήρηση των νόμων, η διαφάνεια και ο διοικητικός έλεγχος?

Το χαμένο νόημα του Πολυτεχνείου...

Ημέρα επετείου σήμερα, 17 Νοέμβρη, εξέγερση του Πολυτεχνείου. Πέρασαν κιόλας 37 χρόνια, έσβησαν οι αναμνήσεις, με λιγότερο πάθος ακούγονται τα τραγούδια στις σχολικές συγκεντρώσεις. "Το εμβατήριο που του 'μαθαν να λέει", "Ο Γιόχαν, ο Πίτερ και ο Φράντς", "Το γελαστό παιδί", ακόμα τραγουδιούνται στις επετείους, αλλά τα νέα παιδιά σιγά σιγά χάνουν το νήμα. Για αυτούς περισσότερο νόημα έχει ο χαμός του Αλέξη Γρηγορόπουλου, παρά ένα γεγονός που συνέβη τόσα χρόνια πριν και γέμισε τα έδρανα της βουλής ή/και τα ΔΣ επιχειρήσεων με ανθρώπους όπως η Μαρία Δαμανάκη, ο Νίκος Μπίστης, ο Κώστας Λαλιώτης κτλ.
Χάσαμε το νόημα των γεγονότων της περιόδου εκείνης, που οδήγησε σε δεκάδες θύματα, ο κόσμος και τα νέα παιδιά αποφορτίζουν ολοένα και περισσότερο το συναισθηματικό-πολιτικό περιεχόμενο της δράσης των νέων αψίκορων του Πολυτεχνείου, της Νομικής και των οδομαχιών, των νέων ανθρώπων που σήκωσαν έστω και λίγο το ανάστημα τους στην χουντική πίεση. Το Πολυτεχνείο, δυστυχώς, έπεσε και πέφτει θύμα των μικροσυμφερόντων πολιτικής από όλα τα κόμματα, από όλους τους πολιτικούς φορείς. Όλοι εξαργύρωσαν κάτι από το Πολυτεχνείο. Άλλοι την συμμετοχή, άλλοι την δήθεν συμμετοχή, άλλοι την απέχθεια τους.     
Πως θα πιάσουμε το νήμα από την αρχή και θα μελετήσουμε σοβαρά τα όσα συνέβησαν? Πως θα δοθεί νέο νόημα στην επέτειο? Πολύ φοβάμαι ότι δεν υπάρχει απάντηση. Οι πολιτικές ηγεσίες θα εξαντλούν την παρέμβαση τους στην κατάθεση στεφάνων, η πίκρα και αγανάκτηση πολλών πολιτών θα εκτονώνεται σε πορείες έως την Βουλή και την αμερικάνικη πρεσβεία, οι μπαχαλάκηδες και τα γνωστά-άγνωστα στοιχεία θα βρίσκουν πάντα ευκαιρία για νέα σπασίματα, οι ασφαλίτες θα κάνουν και αυτοί πάρτυ προσαγωγών, προβοκατόρικων ενεργειών κοκ, οι ακροδεξιοί και οι φασίστες θα ζητούν περισσότερα μέτρα καταστολής των ατομικών ελευθεριών.

Κάθε χρόνο τα ίδια, σε ένα γαϊτανάκι μιζέριας.  Και όσο δεν αλλάζει τίποτα, τόσο θα δυναμώνει ένα σύνθημα που διάβασα σήμερα στο facebook από τον φίλο Τάσο Κρομμύδα: "Η γενιά του μνημονίου νιώθει απογοητευμένη για την γενιά του Πολυτεχνείου που μας έφερε ως εδώ".